Internationale en militaire politietaken

Militaire politietaak

De Nederlandse Staat heeft een groot belang bij de integriteit en het correct functioneren van de krijgsmacht. De Koninklijke Marechaussee is onder het gezag van het Openbaar Ministerie de militaire politie voor alle defensieonderdelen: de Koninklijke Marine, de Koninklijke Landmacht en de Koninklijke Luchtmacht. Daarom zijn er marechausseebrigades en -posten gevestigd bij kazernes, militaire vliegbases, de marinehavens en bij onderdelen van de Nederlandse krijgsmacht in het buitenland. Daarnaast treedt de Koninklijke Marechaussee op als politie voor alle in Nederland verblijvende buitenlandse strijdkrachten en werken marechaussees bij de internationale militaire hoofdkwartieren.

De militaire politietaak van de Koninklijke Marechaussee heeft een tweeledig karakter. De ene keer is het marechausseeoptreden preventief en dienstverlenend, de andere keer is het repressief van aard. Preventief zijn bijvoorbeeld patrouilles, verkeersdiensten, ordemaatregelen bij oefeningen, het geven van advies en voorlichting aan commandanten en hun personeel en het escorteren van colonnes. De repressieve taak van de Koninklijke Marechaussee is gericht op de naleving van de Wegenverkeerswet, de milieuwetgeving en de opsporing van strafbare feiten gepleegd door militairen (ook in hun vrije tijd). Strafrechtelijke onderzoeken naar militairen worden uitgevoerd onder het gezag van het Openbaar Ministerie Oost-Nederland in Arnhem.

Militaire missies

Nederlandse militairen werken overal ter wereld bij gewapende conflicten of om de vrede te bewaren. Net als in Nederland zorgt de Koninklijke Marechaussee dan voor politiezorg voor onze militairen. Zij behandelen bijvoorbeeld overtredingen en ongelukken en voeren onder leiding van het Openbaar Ministerie (OM) strafrechtelijk onderzoek uit. Ook onderzoekt de Marechaussee namens het OM of militairen geweld op de juiste manier hebben gebruikt.

Internationale politietaken

Naast politiezorg voor onze eigen militairen voert de Marechaussee ook politietaken uit tijdens internationale militaire missies. Daar zorgt de Marechaussee voor orde en veiligheid en helpen zij bij het opbouwen van de rechtsorde. Ook trainen, adviseren en begeleiden zij de lokale politie en andere veiligheidsdiensten. Zo draagt de Marechaussee bij aan meer veiligheid en een stabiele leefomgeving voor de lokale bevolking.

Vergroten militaire paraatheid

Na lange tijd van vrede is er een grootschalig conflict in Europa. De kans dat dit conflict ook naar NAVO-grondgebied komt is aanwezig. Daarom vergroot Defensie, en dus ook de Koninklijke Marechaussee, de militaire paraatheid.

Wanneer de dreiging groter wordt, veranderen de taken van de Marechaussee niet, maar het aantal en de prioriteit ervan wel. De Marechaussee blijft de civiele taken uitvoeren, zoals het bewaken van grenzen, het beveiligen van objecten en het verlenen van politiezorg. Om dit goed te kunnen blijven doen, ook bij verhoogde dreiging, is het belangrijk om goed voorbereid te zijn. Daarom vergroot de Marechaussee de militaire paraatheid.

Bij een grotere dreiging en inzet vanuit de NAVO krijgt de Marechaussee naast haar civiele taken ook militaire taken toebedeeld. Deze militaire taken zijn onder te verdelen in vier groepen:

1. Collective Defence: het gezamenlijk verdedigen van het eigen en het bondgenootschappelijk grondgebied.
2. Home Base Support: het ondersteunen van het gevecht vanuit Nederland tot in het inzetgebied.
3. Host Nation Support: het ondersteunen van bondgenoten in Nederland.
4. Homeland Defence: het verdedigen van Nederland.

Vanwege de gunstige ligging van Nederland wordt Host Nation Support altijd uitgevoerd. Om ook de andere militaire taken goed te kunnen uitvoeren, is in 2024 het 101 Marechausseebataljon opgericht.

101 Marechausseebataljon

Het 101 Marechausseebataljon is speciaal opgericht om de Marechaussee te versterken bij de uitvoering van haar militaire taken, vooral die taken die aansluiten bij de hoge eisen van de NAVO. Het bataljon kan zowel nationaal als internationaal optreden in het hoogste geweldspectrum. Wanneer het nodig is, kan een van de twee eskadrons met de Landmacht naar een conflictgebied en voert daar andere taken uit dan marechaussees op militaire missies. De NAVO heeft vijf taken vastgesteld die 101 Marechausseebataljon uitvoert voor de Koninklijke Marechaussee:

1. Nationaal en internationaal ondersteunen bij het vervoeren van militairen of materiaal;
2. Bewaken en beveiligen van cruciale militaire objecten;
3. Uitvoeren van politietaken;
4. Zorgdragen voor de afhandeling van krijgsgevangenen;
5. Herstellen van de openbare orde in conflictgebieden als de politie van het gebied daartoe niet in staat is.